Motor Konuşma Bozuklukları

MKB konuşma üretimi esnasında respirasyon, fonasyon, rezonans, sesletim ve prosodi bileşenlerinden birini veya birkaçını etkileyecek bir nöromotor sorun nedeniyle dizartri veya apraksi olarak tanımlanan motor konuşma bozukluğu ile sonuçlanmaktadır.

Dizartri, merkezi sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sisteminde oluşan hasar sonucu konuşma üretimi esnasında kas kontrolünü zorlaştıran bir durumdur.

Dizartriyi oluşturan nöromotor problemlerin kaynağı travmatik, enfeksiyonel, neoplastik, vasküler, metabolik vb. olabilir. Merkezi ve çevresel sinir sisteminde oluşan farklı hasarlar ve lezyonlar dizartri çeşitlerini oluşturmaktadır.

Bu bağlamda dizartri dejeneratif, ilerleyici olmayan ve kronik dizartri olmak üzere 3 grupta tanımlanmaktadır. Dizartrinin görülme oranı 170/100.000 olarak düşünülmektedir.

Apraksi primer motor korteksle alakalı olmayan daha çok kortikal düzeyde motor sistem yetersizliğini düşündüren bir sendromdur. Bu yetersizlikler nedeniyle oluşan apraksi kısaca beceri gerektiren hareketlerin yapılamamasıdır. Bu bağlamda apraksili bireylerde konuşma kaybı/yokluğu, dispraksili bireylerde ise konuşma yetilerinde azalma gözlenmektedir.

Apraksi ideomotor, ideasyonel ve bukko-fasiyal türleriyle karşımıza çıkmaktadır. Apraksi afaziyle birlikte görüldüğü gibi tek başına da görülebilmektedir.

Demans ve inme gibi sık görülen nörolojik hastalıklarla birlikte ortaya çıktığı için sık gözlenmektedir.