WhatsApp'tan yazın

Özel gereksinimli bireylerin gelişimine destek olmak için 2013 yılından bu yana İzmit / Kocaeli'de hizmet veriyoruz.

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Anasayfa Destek Eğitimleri Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

13 konu
Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Her bireyin öğrenme biçimi, gelişim hızı, güçlü yönleri ve destek ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Zihinsel yetersizliği olan bireylerde öğrenme, problem çözme, iletişim, akademik beceriler ve günlük yaşam içerisinde bağımsız hareket etme gibi alanlarda farklı düzeylerde desteğe ihtiyaç duyulabilir.

Bu nedenle eğitim sürecinin yalnızca akademik başarıya odaklanması yeterli değildir. İletişim kurabilmek, kendini ifade edebilmek, günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmek, sosyal çevreye katılabilmek ve mümkün olan en yüksek bağımsızlık düzeyine ulaşabilmek de eğitimin önemli hedefleri arasındadır.

Ümmü Kumru Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak zihinsel yetersizliği olan bireylerin eğitim süreçlerini mevcut performansları, güçlü yönleri ve bireysel ihtiyaçları doğrultusunda planlıyor; öğrenilen becerilerin günlük yaşama aktarılmasını önemsiyoruz.

Zihinsel Yetersizlik Nedir?

Zihinsel yetersizlik; bireyin öğrenme, akıl yürütme ve problem çözme gibi zihinsel işlevlerinin yanı sıra günlük yaşamda kullanılan uyumsal becerilerde belirgin desteğe ihtiyaç duyduğu gelişimsel bir durumdur.

Uyumsal beceriler; dil ve akademik kavramlar gibi kavramsal becerileri, kişiler arası ilişkiler ve sosyal problem çözme gibi sosyal becerileri, kişisel bakım, güvenlik ve günlük yaşam gibi pratik becerileri kapsar. Güncel yaklaşımlar bireyi yalnızca bir zekâ puanı üzerinden değil, günlük yaşam içerisindeki işlevselliği ve ihtiyaç duyduğu destekler üzerinden değerlendirmeyi önemsemektedir.

Aynı zamanda her bireyin yalnızca zorlandığı alanlar değil, güçlü olduğu beceriler de vardır. Uygun ve kişiselleştirilmiş desteklerin temel amacı bireyin ihtiyaç duyduğu alanları geliştirmek ve mevcut güçlü yönlerini günlük yaşamda daha etkili kullanmasına yardımcı olmaktır.

Destek Eğitim Programının Amacı Nedir?

Zihinsel yetersizliği olan bireyler için destek eğitiminin temel amacı yalnızca çocuğa akademik bilgi öğretmek değildir.

MEB'in güncel programı; algı ve bellek, motor planlama, dil ve iletişim, kendini düzenleme, sosyal uyum ve akademik becerilerin geliştirilmesini temel amaçlar arasında saymaktadır. Programda erken okuryazarlık, matematik, okuma-yazma, okuduğunu ve dinlediğini anlama gibi akademik alanlar da bütüncül gelişim yaklaşımının bir parçası olarak ele alınmaktadır.

Bunun yanında destek eğitim programlarının genel yaklaşımı, özel gereksinimli bireylerin günlük yaşamlarında ihtiyaç duyacakları becerileri kazanmalarını ve yaşamlarını mümkün olduğunca bağımsız sürdürebilmelerini desteklemektir.

Program Hangi Alanları Kapsar?

MEB'in güncel Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı, toplam 10 modül ve 2.500 ders saatinden oluşmaktadır. Program yalnızca bilişsel veya akademik becerilerden oluşmaz; iletişimden öz bakıma, sosyal becerilerden toplumsal yaşama kadar çok geniş bir alanı kapsar.

Bu modüller; Öğrenmeye Destek, Dil-İletişim ve Oyun, Sosyal Beceriler, Okuma ve Yazma, Erken Matematik, Matematik, Birey ve Çevre, Öz Bakım Becerileri, Günlük Yaşam Becerileri ve Toplumsal Yaşam Becerileri şeklinde yapılandırılmıştır.

Öğrenmeye Destek Becerileri

Öğrenme yalnızca bilgiyi dinleyip hatırlamaktan ibaret değildir.

Bireyin görsel ve işitsel bilgileri ayırt edebilmesi, nesneleri gruplandırabilmesi, benzerlik ve farklılıkları fark edebilmesi, hatırlayabilmesi ve motor becerilerini öğrenme sırasında kullanabilmesi gerekir.

MEB programındaki Öğrenmeye Destek modülü; görsel algı ve bellek, işitsel algı ve bellek, dokunsal algı ve bellek ile motor becerileri kapsamaktadır.

Eğitim sırasında bireyin yapabildiği becerilerden başlanması, öğrenmenin küçük basamaklara ayrılması ve yeterli tekrar fırsatı sunulması önemlidir.

Dil, İletişim ve Oyun Becerileri

İletişim bireyin günlük yaşam içerisindeki bağımsızlığının temel parçalarından biridir.

Bir ihtiyacını ifade etmek, bir seçim yapmak, yardım istemek, soru sormak veya başka bir kişinin söylediklerini anlayabilmek günlük iletişimin önemli örnekleridir.

Bazı bireylerde sözel iletişim geliştirilirken bazı bireylerin jest, görsel destek, sembol veya alternatif iletişim yöntemlerinden yararlanması gerekebilir.

MEB programında söz öncesi iletişim, alıcı dil, ifade edici dil, sembolik oyun, sosyal oyun ve alternatif iletişim ayrı eğitim alanları olarak yer almaktadır.

Sosyal Becerilerin Desteklenmesi

Sosyal yaşama katılabilmek birçok farklı becerinin birlikte kullanılmasını gerektirir.

Selamlaşmak, sıra beklemek, bir etkinliğe katılmak, duyguları tanımak ve ifade etmek, uygun şekilde yardım istemek veya yaşanan sosyal bir probleme çözüm bulabilmek bunlardan bazılarıdır.

Güncel MEB programında iletişim ve etkileşim, duyguları tanıma-anlama-ifade etme, duygu ve davranış yönetimi ve sosyal problem çözme ayrı bölümler halinde ele alınmaktadır.

Buradaki amaç bireye yalnızca bazı davranışları ezberletmek değil, kazandığı becerileri gerçek yaşam içerisinde kullanabilmesini desteklemektir.

Okuma ve Yazma Becerileri

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde okuma-yazma becerilerinin gelişimi bireysel farklılıklar gösterebilir.

Bazı bireylerde erken okuryazarlık çalışmalarından başlanırken başka bireylerde ilk okuma-yazma, okuduğunu anlama veya yazılı anlatım gibi daha ileri beceriler üzerinde çalışılabilir.

MEB programında erken okuryazarlık, ilk okuma-yazma, işlevsel okuma-yazma, dil bilgisi, okuduğunu anlama, dinlediğini anlama ve yazılı anlatım ayrı eğitim alanları olarak yapılandırılmıştır.

Özellikle işlevsel okuma-yazma yaklaşımı önemlidir. Bireyin günlük hayatta karşılaştığı yazıları, işaretleri ve temel bilgileri anlayabilmesi bağımsız yaşam becerilerini doğrudan destekleyebilir.

Matematik Becerilerinin Desteklenmesi

Matematik yalnızca toplama ve çıkarma işlemi yapmak değildir.

Sayıların miktarları temsil ettiğini anlamak, nesneleri karşılaştırmak, para kullanmak, ölçmek, zamanı anlamlandırmak ve günlük yaşam problemlerini çözebilmek de matematik becerileriyle ilişkilidir.

MEB programında Erken Matematik ile Matematik ayrı modüllerdir. Sayılar, işlemler, uzamsal ilişkiler, geometri, ölçme ve veri gibi farklı alanlar bireyin gelişim düzeyine göre ele alınmaktadır.

Bu çalışmalar mümkün olduğunca gerçek nesneler ve günlük yaşam örnekleri üzerinden yürütülebilir.

Öz Bakım Becerileri

Bağımsız yaşamın önemli parçalarından biri bireyin kendi temel ihtiyaçlarına mümkün olduğunca katılabilmesidir.

El ve yüz yıkama, diş fırçalama, tuvalet kullanımı, giyinme-soyunma ve yemek yeme gibi beceriler bireyin gelişim özelliklerine göre desteklenebilir.

MEB programında kişisel bakım ve temizlik, tuvalet kontrolü, giyinme-soyunma ve yemek yeme-içme becerileri Öz Bakım Becerileri modülü içerisinde yer almaktadır.

Amaç çocuğun yerine bu işleri sürekli yapmak değil; uygun yardım ve yönlendirmelerle yapabildiği aşamaları giderek artırmaktır.

Günlük Yaşam Becerileri

Bir bireyin gerçek yaşam içerisindeki bağımsızlığı yalnızca okulda öğrendiği bilgilerle ölçülmez.

Basit mutfak işleri yapabilmek, ev araçlarını güvenli kullanabilmek, kıyafetlerini düzenlemek ve yaşadığı ortamın düzenine katılmak günlük yaşamın önemli parçalarıdır.

MEB'in güncel programında mutfak becerileri, ev araç-gereçlerinin kullanımı, giysi düzeni ve bakımı ile ev düzeni ayrı bölümler olarak ele alınmaktadır.

Bu çalışmaların doğal yaşam ortamlarıyla ilişkilendirilmesi, öğrenilen becerilerin daha işlevsel hale gelmesine yardımcı olur.

Toplumsal Yaşam Becerileri

Eğitimin önemli amaçlarından biri bireyin toplum içerisinde daha güvenli ve bağımsız hareket edebilmesini desteklemektir.

Alışveriş yapmak, sosyal mekânları kullanmak, ulaşım araçlarından yararlanmak, temel iletişim araçlarını kullanmak ve günlük yaşamını planlamak bu alan içerisinde değerlendirilebilir.

MEB programında güvenlik, alışveriş, sosyal mekânlar, kurum ve kuruluşlar, ulaşım-iletişim ve günlük yaşamı planlama becerileri ayrı başlıklar olarak bulunmaktadır.

Bireyselleştirilmiş Eğitim Neden Önemlidir?

Aynı tanıya sahip iki bireyin eğitim ihtiyaçları birbirinden tamamen farklı olabilir.

Bir bireyin en fazla desteğe iletişim alanında ihtiyacı olabilirken başka bir birey öz bakım, akademik veya sosyal becerilerde daha fazla desteğe ihtiyaç duyabilir.

Bu nedenle MEB programı her birey için mevcut performans, hazır bulunuşluk, öğrenme özellikleri ve ihtiyaçlar dikkate alınarak Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanmasını öngörmektedir.

Ümmü Kumru'daki eğitim yaklaşımımızda da temel süreç:

Değerlendirme → Bireysel hedeflerin belirlenmesi → Eğitim → Düzenli takip → Öğrenilen becerilerin günlük yaşama aktarılması → Hedeflerin güncellenmesi

şeklinde ilerler.

Ailenin Eğitim Sürecindeki Rolü

Öğrenilen bir becerinin yalnızca eğitim merkezinde gerçekleştirilebilmesi yeterli değildir.

Örneğin çocuk eğitim sırasında kendi montunu giyebiliyor ancak evde her zaman bir yetişkin tarafından giydiriliyorsa becerinin bağımsız kullanımı yeterince desteklenmeyebilir.

Bu nedenle aile ile eğitim ekibi arasındaki iletişim önemlidir.

MEB programı da öğretmen ve aile iş birliğini öğrenme sürecinin önemli unsurlarından biri olarak değerlendirmektedir.

Ev ortamındaki destekler çocuğu sürekli ders çalıştırmak şeklinde değil, günlük yaşam içerisinde öğrendiği becerileri kullanabileceği doğal fırsatlar oluşturmak şeklinde planlanmalıdır.

Ümmü Kumru'da Zihinsel Yetersizlik Destek Eğitimi

Ümmü Kumru Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde bireyin yalnızca yapamadıklarına değil, yapabildiklerine ve geliştirebileceği becerilere odaklanıyoruz.

Eğitim sürecinde öğrenme, dil ve iletişim, sosyal etkileşim, akademik beceriler, öz bakım, günlük yaşam ve toplumsal yaşama katılım alanları bireyin ihtiyaçlarına göre birlikte ele alınabilir.

Temel hedefimiz bireyin öğrendiği becerileri yalnızca eğitim ortamında değil; evde, okulda ve sosyal yaşam içerisinde kullanabilmesini ve mümkün olan en yüksek bağımsızlık düzeyine ulaşmasını desteklemektir.

İzmit / Kocaeli'de zihinsel yetersizliği olan bireylere yönelik destek eğitim programı hakkında bilgi almak için Ümmü Kumru Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.