İşitme yetersizliği, bireyin çevresindeki sesleri algılama, ayırt etme veya anlamlandırma becerisinin farklı derecelerde etkilenmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. İşitme kaybı hafif düzeyden ileri düzeye kadar değişebilir ve tek kulakta ya da her iki kulakta görülebilir.

Özellikle çocukluk döneminde işitme; dil gelişimi, konuşma, iletişim, öğrenme ve sosyal etkileşim açısından önemli bir role sahiptir. Bu nedenle işitme kaybının mümkün olduğunca erken fark edilmesi ve çocuğun ihtiyaçlarının doğru şekilde değerlendirilmesi önem taşır.

İşitme kaybı bulunan iki çocuğun eğitim ihtiyaçları birbirinden tamamen farklı olabilir. İşitme kaybının derecesi ve türünün yanı sıra kaybın ne zaman ortaya çıktığı, çocuğun işitme cihazı veya koklear implant kullanıp kullanmadığı, dil gelişimi ve bireysel özellikleri eğitim sürecini etkileyebilir.

Sağlık Bakanlığının 2026 tarihli çocuklarda işitme kaybı klinik rehberi de işitme kaybının çocuğun dil, iletişim, bilişsel ve sosyal gelişimini etkileyebileceğini; değerlendirme ve rehabilitasyon sürecinin bireyselleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

İşitme Kaybının Türleri

İşitme kaybı, problemin işitme sisteminin hangi bölümünde ortaya çıktığına göre farklı şekillerde sınıflandırılabilir.

İletim tipi işitme kaybında sesin dış veya orta kulaktan iç kulağa iletilmesinde sorun bulunur.

Sensörinöral işitme kaybında iç kulak veya işitme siniri ile ilişkili yapılar etkilenebilir.

Mikst tip işitme kaybında ise iletim tipi ve sensörinöral işitme kaybının özellikleri birlikte görülebilir.

İşitme kaybının türü ve derecesi ancak uygun odyolojik ve tıbbi değerlendirmeler sonucunda belirlenebilir.

Çocuklarda İşitme Kaybı Nasıl Fark Edilebilir?

Her çocukta aynı belirtiler görülmeyebilir. Bununla birlikte çocuğun seslere beklenen şekilde tepki vermemesi, ismi söylendiğinde sık sık karşılık vermemesi, televizyon veya diğer cihazların sesini yüksek kullanması, konuşmaları anlamakta zorlanması veya konuşma ve dil gelişiminde yaşıtlarına göre farklılık görülmesi değerlendirme ihtiyacını düşündürebilir.

Okul çağındaki çocuklarda öğretmeni anlamakta zorlanma, özellikle gürültülü ortamlarda konuşmaları takip edememe, yönergeleri yanlış anlama veya sık sık söylenenlerin tekrar edilmesini isteme gibi durumlar da gözlenebilir.

Ancak bu belirtiler tek başına işitme kaybı olduğu anlamına gelmez. Şüphe durumunda KBB uzmanı ve odyoloji alanındaki sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirme yapılması gerekir.

İşitme Kaybı Dil ve Konuşmayı Nasıl Etkileyebilir?

Çocuklar dili büyük ölçüde çevrelerindeki konuşmaları dinleyerek ve iletişim kurarak öğrenirler. İşitsel bilgiye erişimin sınırlanması, bazı çocuklarda kelime dağarcığının gelişimini, cümle kurmayı, konuşulanları anlamayı ve kendini ifade etmeyi etkileyebilir.

Bu etkinin düzeyi her çocukta aynı değildir.

Uygun işitme teknolojilerine erişim, erken dönemde başlayan eğitim desteği, ailenin sürece katılımı ve çocuğun bireysel özellikleri gelişim üzerinde önemli rol oynayabilir.

Dünya Sağlık Örgütü de çocukluk dönemindeki işitme kayıplarında işitme teknolojileri, rehabilitasyon, dil ve iletişim desteği ile gerektiğinde işaret dili gibi farklı iletişim olanaklarının bireyin gereksinimleri doğrultusunda kullanılabileceğini belirtmektedir.

Destek Eğitimi Neden Önemlidir?

Destek eğitiminin amacı yalnızca çocuğun sesleri duymasını sağlamak değildir. Çocuğun işitsel bilgiyi anlamlandırabilmesi, iletişim kurabilmesi, dil becerilerini geliştirebilmesi ve öğrendiklerini günlük yaşam içerisinde kullanabilmesi de önemlidir.

Eğitim hedefleri bireyin mevcut performansına göre belirlenir. Dinleme ve işitsel farkındalık, alıcı ve ifade edici dil, iletişim, kavram gelişimi, sosyal etkileşim ve akademik beceriler üzerinde çalışılabilir.

MEB'in güncel programı da işitme yetersizliği olan bireylerde öğretme-öğrenme sürecinin bireysel gereksinimlere göre planlanmasını ve düzenli değerlendirmeyle takip edilmesini esas almaktadır.

Ümmü Kumru'da İşitme Yetersizliği Destek Eğitimi

Ümmü Kumru Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde işitme yetersizliği olan bireylerin eğitim ihtiyaçları bireysel özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir.

Çocuğun mevcut iletişim, dil, dinleme ve öğrenme becerileri doğrultusunda eğitim hedefleri oluşturulur ve gelişimi eğitim süreci boyunca takip edilir.

İzmit ve Kocaeli'de işitme yetersizliği destek eğitimi hakkında bilgi almak ve çocuğunuzun eğitim ihtiyaçlarını değerlendirmek için merkezimizle iletişime geçebilirsiniz.