WhatsApp'tan yazın

Özel gereksinimli bireylerin gelişimine destek olmak için 2013 yılından bu yana İzmit / Kocaeli'de hizmet veriyoruz.

Türk İşaret Dili (TİD) Nedir?

İşitme Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

6 konu
Türk İşaret Dili (TİD) Nedir?

Türk İşaret Dili (TİD) Nedir?

Türk İşaret Dili (TİD) Türkiye'deki sağır ve işitme yetersizliği olan bireyler tarafından kullanılan görsel-işitsel olmayan, görsel ve harekete dayalı doğal bir iletişim dilidir.

İletişimde el şekilleri ve hareketlerinin yanı sıra yüz ifadeleri, beden hareketleri ve işaretlerin yapıldığı konum da anlamın oluşmasında rol oynar.

Türk İşaret Dili yalnızca Türkçedeki kelimelerin elle gösterildiği bir sistem değildir. Kendine özgü yapısal ve dilbilgisel özellikleri bulunan bir dildir. MEB kaynakları da işaret dillerinin kendi kuralları ve gramer özellikleri bulunduğunu belirtmektedir.

İşaret Dili Evrensel midir?

Hayır. Dünyanın her yerinde kullanılan tek bir evrensel işaret dili bulunmaz.

Farklı ülkelerde ve topluluklarda farklı işaret dilleri gelişmiştir. Türkiye'de Türk İşaret Dili kullanılırken Amerika Birleşik Devletleri'nde Amerikan İşaret Dili (ASL) gibi farklı işaret dilleri kullanılmaktadır.

Bu diller arasında bazı benzerlikler bulunabilse de her birinin kelime dağarcığı ve dil yapısı farklı olabilir.

Türk İşaret Dilinde İletişim Nasıl Kurulur?

Türk İşaret Dilinde anlam yalnızca ellerle oluşturulmaz.

Elin şekli, hareket yönü ve konumu ile birlikte kaş, göz, ağız ve yüz hareketleri de iletişimin parçalarıdır. Bedenin kullanımı ve işaretler arasındaki geçişler de anlatımı etkileyebilir.

Bu nedenle işaret dili öğrenmek yalnızca belirli işaretleri ezberlemekten ibaret değildir. Dilin kullanım biçimini ve görsel iletişim yapısını da öğrenmek gerekir.

İşaret Dili Kimler Tarafından Kullanılabilir?

İşaret dili öncelikle iletişiminde bu dili tercih eden sağır ve işitme yetersizliği olan bireyler için önemli bir dil ve iletişim aracıdır.

Ancak aile üyeleri, eğitimciler ve bireyin günlük yaşamında iletişim kurduğu diğer kişiler de Türk İşaret Dili öğrenebilir.

Özellikle işaret dilini aktif olarak kullanan bir çocuk açısından yakın çevresindeki kişilerin de bu dili öğrenmesi, günlük iletişimin erişilebilirliğini artırabilir.

Her İşitme Kaybı Olan Çocuk İşaret Dili Kullanır mı?

Hayır.

İşitme kaybı olan bireylerin iletişim biçimleri birbirinden farklıdır. Bazı bireyler ağırlıklı olarak sözel iletişimi kullanabilir, bazıları Türk İşaret Dilini tercih edebilir, bazı bireyler ise birden fazla iletişim yönteminden yararlanabilir.

İşitme cihazı veya koklear implant kullanılması da bireyin işaret dili kullanıp kullanmayacağını tek başına belirlemez.

Dünya Sağlık Örgütü, işitme kaybı bulunan bireyler için işitme cihazları ve işitsel implantların yanı sıra konuşma ve dil desteği, işaret dili, konuşma okuma ve yardımcı iletişim teknolojileri gibi farklı seçeneklerin bulunabileceğini belirtmektedir.

Türk İşaret Dili ve Eğitim

Türk İşaret Dili Türkiye'de eğitim alanında da kullanılan ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğretim materyalleri hazırlanan bir dildir.

MEB tarafından Türk İşaret Dili öğretim programları, öğrenci ve öğretmen materyalleri ile Türk İşaret Dili sözlüğü gibi çeşitli kaynaklar geliştirilmiştir. Güncel Türk İşaret Dili Dersi Öğretim Programı da 2025 yılında yayımlanmıştır.

Bu çalışmalar Türk İşaret Dilinin eğitimde sistematik ve doğru biçimde kullanılmasına katkı sağlamaktadır.

Aile İçerisinde İletişimin Önemi

Bir çocuğun kullandığı iletişim biçiminin ailesi tarafından anlaşılması günlük yaşam açısından büyük önem taşır.

Çocuğun ihtiyaçlarını ifade edebilmesi, soru sorabilmesi, yaşadıklarını anlatabilmesi ve aile içindeki iletişime aktif olarak katılabilmesi için erişilebilir bir iletişim ortamı oluşturulmalıdır.

Bu nedenle ailelerin çocuğun iletişim ihtiyaçlarını anlaması ve eğitim süreciyle iş birliği içerisinde hareket etmesi önemlidir.

İletişimde Tek Bir Doğru Yöntem Var mı?

İşitme yetersizliği bulunan bütün bireylere uygulanabilecek tek bir iletişim yöntemi bulunmaz.

Bir çocuk için işitsel-sözel iletişim ön planda olabilirken başka bir çocuk için Türk İşaret Dili daha erişilebilir olabilir. Bazı bireyler ise işitsel, sözel ve görsel iletişim yollarını birlikte kullanabilir.

Bu nedenle eğitim planlamasında temel amaç belirli bir yöntemi herkese uygulamak değil, bireyin iletişim ve gelişim ihtiyaçlarını belirleyerek ona uygun desteği oluşturmaktır.

Ümmü Kumru Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak işitme yetersizliği olan bireylerin dil, iletişim ve öğrenme özelliklerini bireysel olarak değerlendiriyor; eğitim çalışmalarını bireyin mevcut becerileri ve ihtiyaçları doğrultusunda planlıyoruz.

İşitme Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı hakkında ayrıntılı bilgi almak için İzmit / Kocaeli'deki merkezimizle iletişime geçebilirsiniz.