Beyin Hasarına Bağlı Dil ve Konuşma Bozuklukları (Afazi, Sağ Beyin Hasarı, TBH)

Afazi bir beyin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan edinilmiş dil bozukluğudur. Genellikle sol serebral hemisferde dil şebekesinde gözlenmektedir.

Ancak dil üretiminin nöroanatomik yayılımı oldukça geniş olduğu için çeşitli afazi türleriyle karşılaşırız. Çoğu afazili bireyde ilişkili hasarlar beyin krizi, beyin travması, serebral tümörler ve dejeneratif bozukluklara bağlı olarak ortaya çıkar. Hastalarda adlandırmada, anlamada, akıcı konuşmada, kelime tekrarlamada, okuma ve yazmada kayıplar gözlenebilir.

Türkiye'de beyin krizi gözlenen vakaların %71'i beyin enfarktüsü, %29'u beyin kanamasıdır. Son olarak afazi bir hastalık değil, beyin kriziyle birlikte görülen ve gelişen bir durumdur.

TBH dışarıdan gelen fiziksel güçlerin neden olduğu edinilmiş beyin hasarıdır. Kısmi veya total olarak yeti kaybına ve/veya psikososyal bozukluğa sebep olabilir.

İki tip beyin hasarı vardır; kapalı beyin hasarı ve açık beyin hasarı. TBH beyinde gerçekleşen biyolojik bir olaydır; doku zedelenmesi, kanama ve şişme şeklinde gözlenebilir.

TBH biliş, dil, bellek, dikkat vb. bir veya daha çok alanda bozukluğa neden olmaktadır. TBH oluşan bireylerin %75'inde dil bozulmuştur. Afazi de TBH'dan kaynaklanabilir.

Bu vakaların yaşam kalitesini artırmak, yitirilen iletişim becerilerini destekleyerek yeniden bir yolla iletişim kurmasını sağlamak konuşma terapisindeki öncelikli amaçlardır.